Rozpoczynamy z nią dzień, pomaga przetrwać zmęczenie, poprawia nastrój, orzeźwia. Sprzyja rozmowom i życiu towarzyskiemu. To właśnie na przysłowiową „kawę” umawiamy się z przyjaciółką, znajomymi, rodziną. Kawa jest czymś więcej niż tylko zwyczajnym napojem. Jest zakorzeniona w kulturach na całym świecie. To pewna tradycja.
Pijemy ją w domu, pracy, na uczelniach, w podróży, no i w tak popularnych kawiarniach. Towarzyszy nam przez całe życie.
Pochodzi z Etiopii. Około XIV w. owoce kawowca zostały przywiezione prze kupców arabskich do Jemenu. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od arabskiego słowa kahwa. Nazwa włoska caffe bierze swe korzenie od tureckiego słowa kahve. W Polsce pojawiła się dopiero w XVII w.
Wszystkie odmiany kawy na świecie pochodzą od dwóch głównych gatunków: arabiki i robusty. Arabika charakteryzuje się łagodnym smakiem i aromatycznym zapachem. Robusta z kolei jest gatunkiem stosunkowo młodym, odkrytym w XIX w. odznacza się nieco gorzkim i zawiera więcej kofeiny.
RODZAJE KAWY
Sposobów parzenia kawy jest wiele. W Polsce najbardziej znana jest tzw. „zalewajka” – czyli mieloną kawę zalewa się wrzątkiem.
Espresso – mocna kawa czarna z warstewką śmietanki, podawana w malutkich filiżankach.
Cafe crème – kawa o średniej mocy podawana z warstewką śmietanki.
Cappuccino – espresso (1/3) z mlekiem gotowanym na parze (1/3) i spienionym mlekiem (1/3).
Latte machiatto – porcja espresso wlana do szklanki mleka zagotowanego na parze.
Machiatto – porcja espresso z plamkami 1-2 łyżeczek spienionego mleka.
Café frappe – mocna kawa (1/2) zmiksowana z lodami (1/2).
Mocha – espresso z mlekiem o smaku czekoladowym: kawa (1/3) parzona bezpośrednio ze spienionego mleka (1/3), w którym rozpuszczono kakao (1/3).
Caffe Latte – kawa o średniej mocy (1/2) z ciepłym mlekiem (1/2).
Americano – kawa z ekspresu, do której dolewa się gorącej wody, aby rozcieńczyć porcję ale i zachować smak. Przypomina smakiem kawę filtrowaną.
Irish cofe – mocne espresso z dodatkiem whisky, brązowego cukru i bitej śmietany.
Kawa po turecku – zmieloną porcję kawy wraz cukrem wsypuje się to tygielka miedzianego, zalewa się zimną wodą i kilkakrotnie podgrzewa do momentu, aż wywar się podniesie. Woda nie może zawrzeć. Kawę podaje się dodatkiem cynamonu lub kardamonu.
***
Istnieją kontrowersje czy kawa jest zdrowym napojem? Zalicza się ją do grupy używek, z uwagi na zawartość kofeiny. Jedna filiżanka kawy zawiera ok. 75-250 mg kofeiny. Kofeina spożywana w niedużych ilościach, czyli ok. 100- 300 mg działa pozytywnie na organizm i nie uzależnia.
Dopuszczalna dawka dzienna kofeiny, która nie wpływa szkodliwie na organizm wynosi do 500 mg - ok. 4 filiżanki dziennie.
zawartość kofeiny:
filiżanka kawy gatunku robusta - 330 mg
filiżanka kawy arabica - 175-185 mg
filiżanka etiopskiej kawy mokka - 160 mg
filiżanka kawy rozpuszczalnej - 95 mg
szklanka czarnej kawy - 80-120 mg
filiżanka espresso - 60 mg
filiżanka kawy mrożonej - 50-70 mg
szklanka herbaty - 45-65 mg
puszka coca-coli – 45mg
Zalety kawy
- pobudza wydzielanie soku żołądkowego.
- przyspiesza przemianę materii.
- zmniejsza napięcie naczyń krwionośnych.
- zmniejsza ryzyka zachorowania na marskość wątroby i chorobę Parkinsona.
- znosi zmęczenie fizyczne i psychiczne.
- pobudza organizm.
- dotlenia organizm i zwiększa koncentrację.
- jest przeciwutleniaczem.
- działa moczopędnie, korzystnie wpływa na pracę nerek.
Negatywne skutki picia kawy
Ø może zwiększać tętno, zwłaszcza rzadko pita. Organizm wtedy nie jest przyzwyczajony do kofeiny i może reagować wzrostem ciśnienia.
Ø wypłukuje wapń i magnez z organizmu.
Ø spożycie zbyt dużej ilości kawy może wywołać uczucie nerwowości i rozdrażnienia. Ø podobnie jak herbata osadza się na zębach.
Ø spożywana wieczorem może utrudniać zasypianie.
Ø spożywanie dużej ilości kawy w ciąży grozi wadami płodu, zaleca się by kobiety ciężarne spożywały do 2 filiżanek słabej kawy.
Ø spożycie dużej ilości kawy może zwiększać prawdopodobieństwo chorób sercowych.